Varia Scripta geeft niet alleen boeken uit, maar bouwt ook gereedschap dat het werk van iedereen die schrijft gemakkelijker maakt. Het eerste is een teleprompter voor interviews, het tweede maakt registers bij gezette boeken — allebei in twee uitvoeringen.
Een teleprompter voor interviews
Wie een reeks interviews afneemt, zit met drie dingen tegelijk: de vragen die u wilt stellen, de klok die doortikt, en de wens om niet voortdurend op uw papier te kijken. Een uitgeprint vragenlijstje lost dat slecht op.
Autocue Help legt uw vragen groot op het scherm en laat ze in uw tempo voorbijkomen. U bepaalt zelf wanneer de tekst doorloopt en wanneer hij stilstaat. Het programma is gemaakt voor een reeks gesprekken achter elkaar, verspreid over een of meer dagen, en houdt per gesprek bij hoelang u bezig bent.
De tekst rolt omhoog langs een amberkleurige lijn op iets meer dan een derde van het scherm. Boven en onder vervaagt hij, zodat uw oog vanzelf op die ene vraag blijft.
Onderin loopt een klok mee die begint zodra u gaat rollen en doortelt terwijl u een antwoord afwacht. Hij verkleurt naar het tijdvak van deze gesprekspartner: wit bij nog vijf minuten, rood in de laatste.
Een beheerscherm voor uw dagen, tijden, gesprekspartners en vragen; een tekstweergave om een hele lijst in één keer te plakken; en het podium waarop alles voorbijkomt.
Bij elke vraag kunt u het antwoord vastleggen. Met één toets komen ze gedimd onder de vraag mee, of blijven ze uit het beeld dat u voorleest.
Nederlands, Engels, Duits, Frans en Spaans. De hele bediening volgt uw keuze, met één klik. Uw eigen vragen blijven staan zoals u ze hebt geschreven.
Geen account, geen server, geen internetverbinding. Eén bestand dat zichzelf meebrengt: dubbelklikken volstaat, en installeren als programma kan ook.
Opnemen, markeren, terugluisteren
De Recorder is Autocue Help met de opname erbij. Terwijl u voorleest, neemt het programma het gesprek op en zet het bij elke vraag een tijdstempel. Achteraf springt u zo naar het antwoord dat u zoekt, zonder een opname van een uur te hoeven doorspoelen.
Voor wie de interviews later uitwerkt tot tekst scheelt dat de meeste tijd: u hoort terug wat er gezegd is, op de plek waar u het nodig hebt.
Dezelfde leeslijn, dezelfde klok, dezelfde drie schermen en dezelfde vijf talen.
De opname loopt mee terwijl u voorleest; u start en stopt hem vanaf dezelfde knoppenbalk.
Elke vraag krijgt zijn eigen markering in de opname, zodat u er achteraf direct naartoe gaat.
De opname en de vragen blijven aan elkaar gekoppeld, ook als u er dagen later op terugkomt.
Een register met de nummers van het gedrukte boek
Een register maken is nauwkeurig werk dat pas kan beginnen als het boek al gezet is. En juist dan is er geen tijd meer. Word kan wel een register maken, maar op zijn eigen paginering — en die komt nooit overeen met het gezette boek.
De Registermaker leest de drukklare pdf, ziet welk nummer er op elke bladzijde gedrukt staat, en zoekt uw termen op in de tekst zoals de lezer hem straks voor zich heeft. Wat eruit komt is een register dat klopt: reeksen samengetrokken, noten en illustraties apart gemerkt, en gesorteerd volgens uw wensen en, in geval van een uitgeverij, conform de regels van uw huis.
Het programma leest de gedrukte folio van elke bladzijde en telt door waar die ontbreekt. Romeins voorwerk en arabisch boekblok blijven twee reeksen naast elkaar, en het boek mag uit meer bestanden bestaan.
Afbrekingen aan het regeleinde worden hersteld op grond van het boek zelf: staat het woord ergens anders aaneengeschreven, dan is het één woord. Er hoeft geen woordenlijst mee die toch altijd achterloopt op uw vaktermen.
Functiewoorden, algemene woorden, apparaatwoorden — en de woorden van dít boek, die het programma zelf uitrekent. Een stopwoord is geen verboden woord: zet u er toch een als ingang neer, dan wordt er gewoon naar gezocht.
Bij elke ingang staan de zinnen waarin het woord voorkomt, zodat u kunt zien waarover het gaat voordat u streept. Het programma draagt sublemma's aan; u beslist welke er in komen.
Het register komt eruit als Word-bestand met eigen alineastijlen, als gemerkte tekst voor InDesign, of als platte tekst. De termenlijst blijft bewaard, zodat u een register over meer dan één zitting kunt maken.
Geen account, geen server, geen internetverbinding. Uw manuscript verlaat uw computer niet — voor een boek dat nog niet is verschenen is dat geen bijkomstigheid maar de kern van de zaak.
Meer registers naast elkaar, en het register bijwerken
Wie één register per jaar maakt, heeft aan de gewone uitvoering genoeg. Wie een fonds heeft, loopt tegen andere dingen aan: een boek dat na het register nog één keer wordt gezet, een reeks waarin elk deel er hetzelfde uit moet zien, en titels die naast een zakenregister ook een namenregister vragen.
Registermaker Plus doet dat. Het is hetzelfde programma met de onderdelen aangezet die een uitgeverij telkens weer nodig heeft en een losse redacteur zelden.
Een zakenregister en een namenregister naast elkaar, elk met een eigen sortering en een eigen uitvoer.
Is het boek na het register nog een keer gezet, dan wijst het programma elke ingang opnieuw aan in het nieuwe zetsel. Wat het niet terugvindt, komt bovenaan te staan — want daar moet u naar kijken.
Een kader dat wetsartikelen, rechtspraak, ECLI-nummers en vindplaatsen in Staatsblad en Staatscourant herkent en in een eigen register zet, gesorteerd zoals een jurist ze zoekt: artikel 10 ná artikel 2.
De sorteerregels, de stopwoordenlagen en de vorm van de verwijzingen zijn te bewaren en bij de volgende titel weer in te lezen, zodat het tweede deel van een reeks er niet anders uitziet dan het eerste.
Een lijst met de vorm waarin ze in het register komen, de afkortingen waaronder ze óók in het boek staan, en welke tijdschriftnamen juist nooit een ingang mogen worden. Het programma oogst die lijst uit de afkortingenlijst van een boek zelf.
De verwijzingen nagekeken vóór het zetten
Een verwijzing die pas in de drukproef fout blijkt, kost een correctieronde: de zetter moet erbij, de auteur moet erbij, en de planning schuift. Dezelfde verwijzing in de kopij kost een muisklik. Het verschil zit niet in het werk maar in het moment.
Prepress Help leest het Word-bestand van de kopij, toetst elke verwijzing in de noten en de lopende tekst aan de gangbare citeerregels, en geeft u een kopie van uw eigen bestand terug met elke bevinding als opmerking naast de zin waar zij over gaat. Het corrigeert niets uit zichzelf: het meldt, legt uit wélke regel het betreft, en toont het voorstel. U beslist.
Instantie, datum, ECLI, vindplaats en annotator: de datum voluit, geen komma tussen instantie en datum, de vindplaats cursief. Het rekent na of het jaartal in de ECLI klopt met de datum ervoor, en of de gerechtscode bij de genoemde instantie hoort.
Het vergaderjaar als 2015/16 en niet als 2015-2016, de bladen cursief, PbEG vóór februari 2003 en PbEU daarna, en een Richtlijn met een hoofdletter.
Elke verkorte verwijzing in een noot wordt in de lijst achterin opgezocht, en elk werk in die lijst wordt in de noten teruggezocht. Zeshonderd noten tegen honderd beschrijvingen: dat is werk dat met de hand niet te doen is.
Er zit geen lijst tijdschriftnamen of gerechten in. Wat een verwijzing is blijkt uit haar vorm en haar plaats, en de literatuurlijst van uw eigen manuscript dient als woordenlijst. Zo werkt het ook in een vakgebied waarvan het de woorden niet kent.
Een verwijzingscontrole heeft wel eens ongelijk, en deze zegt er daarom bij welke regel is geschonden, met haar code. Onderaan staat welk deel van uw noten is nagekeken en welk deel niet, met die noten erbij: een gereedschap dat zwijgt over zijn grenzen wekt vertrouwen dat het niet verdient.
Geen account, geen server, geen internetverbinding. Uw kopij verlaat uw computer niet — voor een manuscript dat nog niet is verschenen is dat geen bijkomstigheid maar de kern van de zaak.
Prijs en btw volgen de Nederlandse wetgeving; woont u buiten Nederland, dan staat op de site van het hulpmiddel wat er voor u geldt. Daar staat ook de volledige beschrijving en het adres waar u een exemplaar aanvraagt: autocuehelp.com voor de teleprompter, registermaker.com voor de Registermaker.
